Nhà văn tài tử Thái Vũ: “Tình yêu và tiểu thuyết lịch sử”

Gần đây, đọc bản thảo Hồi ức Giọt nước thời gian của Thái Vũ (TV), tôi càng hiểu thêm vì sao ông lại say mê với đề tài tiểu thuyết lịch sử như thế. Với Cờ nghĩa Ba Đình, Biến động, Huế 1885… nhà văn như được tắm mình trong hào khí thuở ông cha dựng “Cờ nghĩa” cứu nước, được “sống” cùng các anh hùng có tên và chưa có tên. Có biết bao nhiêu con người và sự kiện đã bị khuất lấp trong các bộ “chính sử” vì không phải là thủ lĩnh, không trọng yếu hoặc không “kịp thời”, nhưng chính họ đã làm nên lịch sử.

Ấn tượng Võ Văn Kiệt

Bây giờ, khi ông đã trở thành người thiên cổ rồi, thì việc gọi ông như thế, gọi ông như gọi những nhân vật lịch sử khác, đã thành chuyện bình thường.

Ông đã ghi dấu ấn của mình vào lịch sử, vào đời sống, đã để lại trong nhiều người đang sống bao ấn tượng sâu sắc. Đánh giá ông cho đúng, cho sâu, cho hết nhẽ, đấy còn là một công việc dài lâu của năm tháng, của cuộc sống, của tư liệu và lập luận. Làm sử, đánh giá nhân vật lịch sử ở ta khó khăn vì ta không được cung cấp đầy đủ tư liệu - không khí của nhà nghiên cứu. Đành nhiều khi dựa vào “ấn tượng”.

Về phần mình, tôi cũng có một vài ấn tượng về ông, xin kể cùng độc giả Hồn Việt.

Tiếng hát cô gái mù trong lòng địch

Hỏi thăm cô gái mù đi đấu tranh chính trị trực diện trong phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre, bà con ấp Hòa Thạnh, xã Lương Hòa nhiệt tình chỉ đường. Người đàn bà mù trạc 70, trong ngôi nhà ẩn dưới vườn dừa hun hút chạy ra đón tôi. Cô tên Huỳnh Thị Bùi, tham gia cách mạng lấy bí danh Xuân Liễu, người địa phương gọi cô là Hai Bùi…

Tổng bí thư Lê Duẩn qua hồi ức người thân

L.T.S: Lê Duẩn là tổng công trình sư của công cuộc giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Ông có tầm nhìn toàn cục, ý chí kiên định, xứng đáng là người thống soái, người đứng đầu của cuộc chiến đấu lâu dài, ác liệt, phức tạp…, không cân sức đối với một siêu cường hùng mạnh nhất thế giới. Từ những năm chiến đấu chống thực dân Pháp ở chiến trường Nam Bộ, tiếp đến những năm đương đầu với những trận khủng bố diệt Cộng, đã hình thành trong ông con đường của Cách mạng miền Nam, cách mạng Việt Nam.

Đoàn Nguyễn Tuấn đề thơ trên Hoàng Hạc Lâu

NGUYỄN TIẾN ĐOÀN

Đoàn Nguyễn Tuấn người làng Hải An, huyện Quỳnh Côi (nay là xã Quỳnh Nguyên, huyện Quỳnh Phụ), tỉnh Thái Bình. Ông thi đậu Hương cống triều Lê, sau ra làm quan với triều Tây Sơn đến chức Hàn lâm trực học sĩ. Ông là anh vợ thi hào Nguyễn Du (vợ Nguyễn Du là Đoàn Thị Tộ).