HV128 - Đạo diễn NGUYỄN THỊ XUÂN PHƯỢNG - Qua một cuộc đời như thấy lại những dặm đường đất nước

20 Tháng Bảy 2018 11:16 SA
NGÔ NGỌC NGŨ LONG thực hiện

Bookmark and Share

Hình ảnh của HV128 - Đạo diễn NGUYỄN THỊ XUÂN PHƯỢNG - Qua một cuộc đời như thấy lại những dặm đường đất nước

Gặp và tiếp xúc với bà, khó ai có thể nghĩ bà đã mấp mé tuổi 90. Bà vẫn xinh đẹp, lịch lãm và nhanh nhẹn giống y như bà của 35 năm trước khi lần đầu tiên tôi được biết bà. Đó là những ngày đầu mới đổi mới của thập niên 80, khi bà ngồi dịch trực tiếp những bộ phim mới cho chúng tôi xem ở Hãng phim Giải Phóng. Và từ lâu, bà vẫn là cái đích cho tôi vươn tới với mẫu hình người phụ nữ của công việc, rất quyết đoán mà cũng vô cùng dịu dàng, nhẫn nại… Gặp bà ở phòng tranh Lotus, để nghe bà trải lòng với cả quãng đời gần 1 thế kỷ bà đã đi qua.

* PV: Hoa hậu, tiến sĩ sử học Thu Trang đã khẳng định bà là một công chúa thuộc hoàng tộc Chăm, không phải hoàng tộc ở Huế như nhiều báo đã viết. Chi tiết này chính xác tới đâu, thưa bà?

- Đạo diễn XUÂN PHƯỢNG: Tôi chỉ nhớ lúc tôi khoảng 6 tuổi, cha tôi có dắt tôi đến diện kiến một bà hoàng Chăm và kêu tôi quỳ xuống gọi bà là bà cố. Bà cố mặc áo màu vàng, lấp lánh. Trong trí nhớ non nớt của tôi, bà rất đáng sợ vì mọi người đều quỳ trước bà. Chỉ một lần đó thôi, dường như đó là việc riêng của gia đình, chẳng có sử sách nào ghi lại. Quê tôi ở Phan Rí và tôi biết mình thuộc hoàng tộc Chăm… Chi tiết tôi thuộc hoàng tộc Huế vì mẹ tôi là một Tôn nữ.

* Bà đã sống trong nhung lụa từ bé, học trường đầm và được giáo dục theo khuôn mẫu hoàng tộc, hoàn toàn xa lạ với tầng lớp dưới… Lúc ấy, bà có chút suy nghĩ gì về đất nước và sự đô hộ của người Pháp chưa?

- Tôi được cha tôi gửi vào trường dòng Couvent des Oiseaux, đây là trường do Hoàng hậu Nam Phương sáng lập. Tôi đã học chương trình Việt đến lớp ba, bước sang lớp nhì (lớp 4 bây giờ) thì cha tôi thả tôi vào đó. Lần đầu tiên vào lớp, tôi ngơ ngác như người lạc vào một thế giới khác, vì xung quanh tất cả đều nói tiếng Pháp. Tôi còn nhớ giờ đầu tiên, bà thầy đọc ám tả, tôi đã viết theo kiểu phiên âm tiếng Việt, vậy mà đọc lên rất đúng âm làm bà kinh ngạc quá. Nhưng chỉ trong 6 tháng là tôi đã leo lên dẫn đầu lớp, và suốt trong nhiều năm học sau, tôi luôn đứng đầu. Từ đó, tôi nghĩ cha tôi đã đúng khi bắt tôi phải bơi như vậy trong môi trường mới. Có thế nó mới bắt tôi nỗ lực hết sức và phải tự lực vượt qua, nếu không muốn mình bị chết chìm. Lúc ấy Hoàng tử Bảo Long cũng được gửi vào học trường này, dù đây là trường nữ. Biết tôi học giỏi mà cũng là người trong hoàng tộc, nên hoàng hậu đã kêu tôi mỗi thứ bảy, chủ nhật đến Dinh 3 học chung với hoàng tử. Hoàng hậu là người rất nghiêm khắc trong việc giáo dục con cái, khi dùng bữa, bà mặc áo dài và buộc tất cả đều ăn mặc chỉnh tề. Bữa cơm không được phép có tiếng động nào, dù rất nhỏ. Các công chúa và hoàng tử rất sợ bà. Tôi sống hoàn toàn vô tư và cũng không hề quan tâm đến thời cuộc, không hề đặt câu hỏi về sự hiện diện của người Pháp trên đất nước mình.