HV138 - Gặp con trai duy nhất của liệt sĩ PHẠM HỒNG THÁI

30 Tháng Sáu 2019 3:46 CH
NGUYỄN THIÊN VIỆT

Bookmark and Share

Hình ảnh của HV138 - Gặp con trai duy nhất của liệt sĩ PHẠM HỒNG THÁI

Qua sự giới thiệu của nhà sử học Chương Thâu, tôi được quen biết ông Phạm Minh Nguyệt, con trai duy nhất của liệt sĩ Phạm Hồng Thái.

Trong ngôi nhà giản dị ở một căn phố nhỏ yên tĩnh ngoại ô Hà Nội, con trai của liệt sĩ Phạm Hồng Thái còn lưu giữ không nhiều những kỷ vật về người cha của mình. Đó là một bức chân dung chí sĩ họ Phạm, trông còn khá trẻ, mặc com lê đeo cà vạt, được gửi từ Trung Quốc về - ông Nguyệt cho biết. Một bức tượng bán thân của liệt sĩ do trường Trung học Phạm Hồng Thái (Hà Nội) gửi tặng gia đình làm kỷ niệm. Treo trang trọng trên tường là Bằng Tổ quốc ghi công được Thủ tướng Phạm Văn Đồng ký năm 1986.

Ông Phạm Minh Nguyệt kể: Chí sĩ Phạm Hồng Thái tên thật là Phạm Thành Tích, sinh năm 1893, con thứ ba trong một gia đình nhà Nho yêu nước ở làng Do Nha, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Ông nội và cha đều tham gia phong trào Văn thân kháng Pháp ở Hà Tĩnh nên sau đó bị an trí tại Cao Bằng. Do có những năm tháng thơ ấu sống ở Cao Bằng nên Phạm Hồng Thái rất giỏi tiếng Trung Quốc và đó cũng là tiền đề cho những hoạt động sau này của ông.

nh lit sĩ Phm Hng Thái và Bng T quc ghi công được Th tướng Phm Văn Đồng ký năm 1986

Thời học sinh, Phạm Hồng Thái đã tham gia phong trào công nhân bến thủy ở Vinh và kết thân với nhiều nhà cách mạng đương thời.

Một trong những người bạn thân thiết của cha ông lúc bấy giờ là Lê Hồng Phong. Ông Nguyệt nói: “Bố mẹ tôi lấy nhau là do ông Lê Hồng Phong mai mối. Các cụ đã có hẹn ước rằng sau này nếu Lê Hồng Phong có con gái thì hai gia đình sẽ làm thông gia. Nhưng lời hẹn đó đã không thành…”. Là người nhiệt thành yêu nước, Phạm Hồng Thái rời quê hương ra Bắc cùng một nhóm thanh niên có tâm huyết vượt biên qua Xiêm, rồi sau đó sang Quảng Châu (Trung Quốc) vào khoảng năm 1918. Tại đây, sau khi học tập chính trị, Phạm Hồng Thái hoạt động trong “Tâm tâm xã” cùng Hồ Tùng Mậu, Lê Hồng Phong và Lê Hồng Sơn. Tháng 6 năm 1924, Toàn quyền Pháp là Merlin sang Nhật để liên kết với quân phiệt Nhật hòng chống lại phong trào cách mạng đang lên ở Việt Nam.

Biết tin này, Phạm Hồng Thái đã tình nguyện xin được giao trách nhiệm xử tử tên cáo già thực dân Pháp khét tiếng quỷ quyệt. Hiện ông Nguyệt còn giữ được một bản Di thư Hán văn của chí sĩ họ Phạm viết trước khi lên đường làm nhiệm vụ. Tài liệu mới tìm được này do một giáo sư người Trung Quốc cung cấp có đoạn viết: “Hồng Thái tôi vâng lệnh đoàn thể, hy sinh vì bốn mươi triệu đồng bào, chết không hề hối tiếc, những mong kêu cứu trên toàn thế giới để cho dân tộc Việt Nam được tồn tại trên trái đất này thì Hồng Thái tôi cũng yên lòng nơi chín suối”.

Theo tài liệu cụ Phan Bội Châu cho biết thì Phạm Hồng Thái theo Merlin sang Nhật nhưng không thể ra tay được vì bọn mật thám quá đông. Cuối chuyến đi, Toàn quyền Merlin ghé vào Sa Điện, Quảng Châu (Trung Quốc), và ngày 19-6-1924, hắn tổ chức một bữa tiệc linh đình tại khách sạn Victoria.

Tối hôm đó, Phạm Hồng Thái cải trang thành một nhà báo để lọt vào hang ổ giặc. Đúng 19g30, khi quan khách Pháp nâng cốc chúc tụng, trái tạc đạn đã bất giờ bay ra… Toàn quyền Merlin kịp chui xuống gầm bàn thoát chết. Một số tay chân của hắn bị thương và cuộc đuổi bắt đã diễn ra sau đó mấy phút. Phạm Hồng Thái không muốn mình rơi vào tay giặc nên đã trẫm mình dưới dòng Châu Giang, vĩnh viễn ra đi ở tuổi 30.

“Tiếng bom Sa Điện” năm 1924 vang vọng khắp nơi không những làm run sợ bọn quan thầy thực dân Pháp mà còn gióng lên hồi chuông khích lệ, kêu gọi ý chí của những người con yêu nước tìm đường giải phóng dân tộc. Nhiều thanh niên ưu tú đã ra đi tiếp bước theo “tiếng bom Sa Điện”. Sau này, như chúng ta đã biết, liệt sĩ Phạm Hồng Thái được mai táng tại Hoàng Hoa Cương, bên cạnh 72 ngôi mộ liệt sĩ của những chiến sĩ cách mạng Trung Quốc. Những đồng chí của nhà yêu nước Phan Bội Châu về báo, gia đình mới biết chí sĩ Phạm Hồng Thái hy sinh ngày 19-6-1924. Tính đến năm nay là 95 năm.

Những ngày thơ ấu, ông Phạm Minh Nguyệt sống trong sự đùm bọc yêu thương của bà con cô bác ruột thịt và hàng xóm. Những năm ông học tiểu học thường phải đi trình diện vì trong lý lịch có một người cha dám chống lại “Mẫu quốc”. Có một điều ngẫu nhiên khá thú vị theo ông Nguyệt cho biết: Vào những năm 1930-1932, khi phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh lên cao, do còn nhỏ tuổi lại là con độc nhất của liệt sĩ nên ông được họ hàng đưa ra Hà Nội trọ học với bà cô tại phố Émile Nolly (tên một nhà văn Pháp có nhiều tác phẩm viết về thuộc địa). Phố này hiện nay ở gần nhà máy điện Yên Phụ. Sau ngày thủ đô giải phóng, chính phố này được đổi tên mới là Phạm Hồng Thái để ghi công người anh hùng trẻ tuổi đã hy sinh vì Tổ quốc.

Những năm sau này, bà cụ thân sinh ông Nguyệt (tức vợ liệt sĩ Phạm Hồng Thái) ở vậy nuôi con cho đến cuối đời. Năm 1945, cách mạng nổ ra, ông Nguyệt lúc đó là sinh viên cao đẳng Nông Lâm, đã nhanh chóng hòa mình cuộc sống mới của đất nước. Ông tham gia kháng chiến và tháng 10 năm 1954 ông là một trong những người đầu tiên về tiếp quản thủ đô. Ông đã làm được điều mong ước của cha mình là cùng nhân dân mang lại độc lập tự do cho non sông. Hòa bình lập lại, ông Phạm Minh Nguyệt là kỹ sư nông nghiệp và về hưu ở cương vị Vụ phó của Bộ Nông nghiệp. Năm nay ông Nguyệt đã ngoài 90 tuổi nhưng vẫn khỏe mạnh minh mẫn, ông có 4 con và nhiều cháu chắt. Gia đình họ Phạm là một gia đình có truyền thống cách mạng và có nhiều người có đóng góp lớn như: giáo sư trung tướng Phạm Hồng Sơn, cố luật sư Phạm Thành Vinh (Phạm Hồng Lĩnh) nguyên chánh văn phòng Bộ Quốc phòng…

Có lần đến thăm, tôi thấy ông Nguyệt lúc thì đang dịch tài liệu cho cơ quan, lúc thì kèm cặp ngoại ngữ cho các cháu tiểu học cùng khu nhà. Bốn năm cô cậu lau chau bên ông già tóc bạc trắng. Ông mỉm cười nói: “Tôi dịch tài liệu kỹ thuật do anh em cơ quan mang đến và kèm các cháu để thêm vào lương hưu”. Ông nói đang tìm cách dịch những từ mới như từ “một cửa” ra tiếng Anh vì từ điển chưa có… Nói chuyện với ông rất thú vị vì ông là một kho tư liệu phong phú về lâm nghiệp và là nhân chứng của một thời đại.

  • PArner Honvietquochoc
  • Viet nam air
  • free hit counter script