HV142 - Tình cảm của cụ Hồ và cụ Bùi qua hai bài thơ xướng họa

05 Tháng Mười Một 2019 1:26 CH
DƯƠNG LINH

Bookmark and Share

Hình ảnh của HV142 - Tình cảm của cụ Hồ và cụ Bùi qua hai bài thơ xướng họa

Báo Tiền phong số ra ngày chủ nhật 22-9- 2019 có đăng bài Giải mã cái tình cụ Hồ với cụ Bùi của nhà báo lão thành Xuân Ba đã giúp người đọc hiểu biết sâu sắc thêm mối quan hệ tình cảm giữa cụ Hồ với cụ Bùi Bằng Đoàn, vị Trưởng ban thường trực đầu tiên của Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (vốn từng là quan Thượng thư Bộ Hình triều đình Huế nổi tiếng thanh liêm chính trực trước Cách mạng tháng Tám), một biểu hiện tuyệt đẹp của tinh thần đại đoàn kết dân tộc trước vận mệnh của đất nước. Theo tôi nghĩ có lẽ đây là lần đầu tiên có bài báo viết rất hay với nhiều chi tiết độc đáo, hấp dẫn làm xúc động lòng người, nhân kỷ niệm 130 năm ngày sinh cụ Bùi.

Riêng với hai bài thơ xướng họa của hai cụ, tôi có biết một bản dịch khác với bản dịch trong bài báo của Xuân Ba, tôi xin chép ra đây để bạn đọc thưởng thức thêm cái hay của hai bài xướng họa của hai hồn thơ tri âm tri kỷ lớn trong kháng chiến chống Pháp.

Bài thơ cụ Hồ tặng cụ Bùi (bản của Xuân Ba):

Khán thư sơn điểu thê song hãn

Phê trát xuân hoa chiếu nghiễn trì

Tiệp báo tần lai lao dịch mã

Tư công tức cảnh tặng tân thi

Dịch:

Xem sách chim rừng vào cửa đậu

Phê văn hoa núi chiếu nghiên soi

Tin vui thắng trận dồn chân ngựa

Nhớ cụ thơ xuân tặng một bài

Và bài thơ họa lại của cụ Bùi:

Thiết thạch nhất tâm phù chủng tộc

Giang sơn vạn lý thủ thành trì

Tri công quốc sự vô dư hạ

Thao bút nhưng thành thoái lỗ thi!

Dịch:

Sắt đá một lòng vì chủng tộc

Non sông muôn dặm giữ cơ đồ

Biết Người việc nước không hề rảnh

Vung bút thành thơ đuổi giặc thù!

Cả hai bài thơ đều không thấy đề tên người dịch.

Và đây là bản tôi nhận được của một người bạn tặng lúc công tác tại cơ quan Quân báo Quân khu 8 đóng ở Đồng Tháp Mười trong kháng chiến chống Pháp:

Thơ cụ Hồ tặng cụ Bùi:

Khán thư sơn điểu thê song hãn

Phê trát xuân hoa chiếu nghiễn trì

Tiệp báo tần lai lao dịch mã

Tư công tức cảnh tặng tân thi

Cụ Bùi dịch:

Ngồi xem sách bên song cửa sổ

Kìa chim rừng đến đỗ ngoài song

Công văn phê xếp từng chồng

Hoa xuân nhấp nhoáng bóng lồng đáy nghiên

Ngoài mặt trận ngựa liền phi tới

Đem tin mừng thắng lợi khắp nơi

Lòng riêng riêng những nhớ ai

Mấy câu tức cảnh tặng người đồng tâm!

Và cụ Bùi trân trọng họa lại:

Thiết thạch nhất tâm phù chủng tộc

Giang sơn vạn lý tráng thành trì

Tri công ưu quốc vô dư khắc

Thao bút nhưng thành thoái lỗ thi

Cụ Hồ dịch:

Một lòng son sắt bênh nòi giống

Muôn dặm giang sơn giữ cõi bờ

Việc nước biết Người không phút rỗi

Trong khi đuổi giặc vẫn làm thơ!

Bản dịch của Bác theo tôi là hết sức thanh thoát, nói lên ý chí và lòng tin của người quyết chiến quyết thắng với mọi kẻ thù xâm lược bất kể chúng đến từ phương nào. Tôi chép hai bài thơ xướng họa và dịch của hai cụ theo bản tặng của người bạn Trần Nhật Quang, từng là cán bộ tình báo ở Quân khu 9, khi ông đi họp ở Việt Bắc về trong kháng chiến chống Pháp. (Xin lưu ý: phê văn dịch phê công văn... là rất đúng, trát công văn). Cũng mong bạn đọc có tài liệu nào mới xin bổ sung hầu làm phong phú thêm kho tàng văn học cách mạng của chúng ta.

10-2019

  • PArner Honvietquochoc
  • Viet nam air
  • free hit counter script