Nhân vật
Sắp xếp theo

HV122 - Tưởng nhớ Trần Hữu Độ

Hình ảnh của HV122 - Tưởng nhớ Trần Hữu Độ

Trần Hữu Độ là một trí thức yêu nước ở Nam Bộ trong nửa đầu thế kỷ 20, có những đóng góp cho văn học và cách mạng.

Giáo sư David G. Marr cho biết: “Vào năm 1928, Trần Hữu Độ có 13(1) sách mỏng (tracts) được lưu hành với không dưới 25.000 bản sách được in ra (…). Ít nhất 4 cuốn được in lần thứ nhì(2) cho thấy sách của ông được người đọc tìm mua, chứ không phải để bám bụi trong các hiệu sách hay trong nhà của tác giả (…). Chúng ta biết nhiều thanh niên nam nữ vừa tốt nghiệp các trường học của thực dân đã đọc sách của ông”(3).

Một điểm khác đáng ghi nhận là sách của ông xuất bản ở Sài Gòn, nhưng theo giáo sư Nghiêm Toản, sách “tràn ra đến Bắc Hà và được công chúng [ngoài ấy] hoan nghênh nhiệt liệt”(4).

Trong số những độc giả ở miền Bắc lúc đó có Trường Chinh, người sau này hai lần giữ chức tổng bí thư của Đảng. Hơn 20 năm sau, trong báo cáo đọc trước Hội nghị văn hóa toàn quốc lần thứ nhì (tháng 7-1948), Trường Chinh còn nhớ sách của Trần Hữu Độ từng “làm sôi nổi can trường” người đọc(5).

Thế nhưng - như nhà nghiên cứu Bằng Giang đã viết - “Trần Hữu Độ không được kể đến trong hầu hết các bộ văn học sử của ta. Ông chỉ được nhắc qua một đôi dòng trong những cuốn không phải văn học sử (…). Về sách thuộc loại văn học sử (…) Trần Hữu Độ cũng chỉ may mắn được hiện diện thoáng qua, nhiều lắm là từ mươi dòng trở lại”(6).

Mặt khác, ông vào Đảng tại Sài Gòn khá sớm, hoạt động chung với Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ Trần Văn Giàu và Bí thư Thành ủy Sài Gòn Nguyễn Oanh, từng hai lần bị thực dân Pháp bắt giam, đã viết 3 cuốn sách về chủ nghĩa Mác - những tác phẩm lý luận được xếp vào hàng tiên phong và được cán bộ tuyên huấn lúc đó xem là “bửu bối”. Thế nhưng các sách về lịch sử phong trào cách mạng ở Sài Gòn không có lấy một chữ nhắc đến tên ông, đến các tác phẩm của ông, đến Tân văn hóa tòng thơ hay Đông Dương văn sĩ liên đoàn do ông sáng lập…

  • PArner Honvietquochoc
  • Viet nam air
  • free hit counter script