Dọc đường văn học
Sắp xếp theo

Chút lưu niệm với một nhà thơ có con là liệt sĩ

Hình ảnh của Chút lưu niệm với một nhà thơ có con là liệt sĩ

Nhà thơ Trần Lê Văn có con trai Trần Hồng Thao tham gia chiến đấu (từ 1968) và đã hy sinh ở chiến trường miền Nam đầu những năm 1970, đến nay vẫn chưa tìm được phần mộ. Ông đã gửi gắm tất cả niềm yêu thương, nhớ nhung con trai thân yêu của mình vào những bài thơ đầy xúc động: Từ góc ao làng (4-5-1968, vào thôn Chanh, Khu 4, tiễn con vào chiến trường miền Nam), Góc kỷ niệm con tôi (6 năm sau, xuân 1974, Thao đã hy sinh, góc học tập của con năm xưa nay đã thành góc kỷ niệm con), Hoa móng rồng (tháng 6-1982) và Chuyến xe đêm (13-6-1991, 23 năm sau ngày tiễn con vào chiến trường).

Dưới đây là chút lưu niệm giữa một người yêu thơ và “nhà thơ có con là liệt sĩ”.

Gặp gỡ Orhan Pamuk, nhà văn Thổ Nhĩ Kỳ đoạt giải Nobel 2006

Hình ảnh của Gặp gỡ Orhan Pamuk, nhà văn Thổ Nhĩ Kỳ đoạt giải Nobel 2006

Orhan Pamuk sinh ngày 7-6-1952 tại thành phố Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ). Năm 1982, sau khi rời ngành hội họa, ông cho xuất bản tiểu thuyết đầu tay Cevdet Bey và các con trai. Năm 1983 ông viết Ngôi nhà lặng lẽ; năm 1985, Lâu đài trắng; từ 1985 đến1988 ông được trường đại học Columbia ở New York mời sang Mỹ giảng dạy môn văn; năm 1990 ông viết Quyển sách đen (1995); năm 1994, Cuộc đời mới; năm 1995 nước Pháp tặng ông Giải thưởng France Culture; năm 1998 ông viết Tên tôi là Đỏ (2001); năm 2000, Istanbul, kỷ niệm của một thành phố; năm 2002, Tuyết; năm 2004 báo New York Times tặng ông giải thưởng quyển sách nước ngoài hay nhất; năm 2005 ông công khai nhìn nhận trên một tờ báo Thụy Sĩ rằng Thổ Nhĩ Kỳ đã gây ra vụ tàn sát người Kurdes và người Arménie trong vùng Anatolie; tháng 10-2005, ông bị điều tra về tội thóa mạ và vu khống dân tộc Thổ Nhĩ Kỳ; tháng 11-2005 nhờ cộng đồng quốc tế can thiệp nên những cáo buộc nói trên đối với ông được dỡ bỏ; năm 2006 ông được giải Nobel Văn học.

Phóng viên Allan Kaval của tạp chí Văn Học (Pháp) đã gặp nhà văn Orhan Pamuk ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) và đã có cuộc trao đổi sau:

Trường hợp Võ Phiến (Trích đăng)

Hình ảnh của Trường hợp Võ Phiến (Trích đăng)

L.T.S: Võ Phiến là một nhà văn chống Cộng nổi danh ở Sài Gòn trước 1975. Qua Mỹ, ông cũng là nhà văn “đàn anh” trong các nhà văn hải ngoại. Nghe nói, lúc mới qua, ông buồn lắm: “Thôi con còn nói chi con/ Sống nhờ đất khách, thác chôn quê người”. Nhưng rồi trào lưu chống đối ở bên đó lại giục ông cầm bút viết tiếp. Nay thì đã gần chín mươi rồi, bắt đầu lẩn thẩn khi nhớ khi quên theo quy luật tuổi tác.

Con trai ông, nhà văn Thu Tứ Đoàn Thế Phúc, một kỹ sư hàng không, viết bài này, giới chống Cộng phản ứng quyết liệt, cho là “con đấu tố cha”. Như Lê Tất Điều (dưới bút danh Kiều Phong) dọa nếu ông bà Võ Phiến không từ Thu Tứ thì ông ta sẽ tuyệt giao! Cũng chẳng có chi lạ. Chúng ta bình tâm đọc bài này, thì lại thấy một thái độ rất văn hóa, rất trí thức, một nhận thức rất sâu sắc và trách nhiệm về văn chương và tình hình đất nước. Ông Thu Tứ không nói vu vơ, ông nghiên cứu tình hình đất nước, về nước mấy lần để khảo sát, rồi mới viết. Cũng không có “Việt Cộng” nào tuyên truyền, thúc đẩy ông. Tự lương tâm ông thấy như thế nào thì viết ra như thế ấy!

Chủ đề “Cha và con” đã có trong nhiều tiểu thuyết thế giới, như Cha và con của Ivan Turgenev (Nga). Ở đây là vấn đề nhận thức lớn và sâu, liên quan tới cả một thời đại, một thế kỷ. Ông Võ Phiến, theo Thu Tứ, là một người đàng hoàng, tuy quan điểm chính trị là chống đối chế độ, nhưng là một trí thức, ông hẳn cũng không phiền lòng gì con trai. Bởi lẽ, quan điểm khác nhau là một sự thường. Xưa có câu “đương nhân bất nhượng ư sư” (“đứng trước điều nhân thì không nhường thầy”, mà xếp theo thứ tự “quân sư phụ” thì thầy còn đứng trước cả cha!). Trung hiếu nhiều khi không thể lưỡng toàn! Trung với Tổ quốc là hiếu vậy. Huống chi, như Thu Tứ kể, có lần Võ Phiến cũng đã nhắc và khâm phục Hồ Chí Minh, khâm phục dân tộc ta hai lần đánh thắng Pháp và Mỹ. Đó là một sự thật hiển nhiên, dù chống đối bậc nào, có lương tâm lương tri khắc thấy.

Phương chi, ngày nay Tổ quốc đang rộng mở cánh cửa, gác lại quá khứ, hướng đến tương lai.

Chuyện ngày hôm qua đã qua, nay phải bỏ qua để xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Chỉ có những kẻ chống đối hiện hành, chống đối nguy hiểm thì mới phải có thái độ, chứ còn ông Võ Phiến vốn là một nhà văn có tài, do hoàn cảnh lịch sử đẩy đưa mà chống kháng chiến, chống Cộng. Ngay đến như những người chống cộng cực đoan như NCK, PD, mà Tổ quốc còn bỏ qua, tuổi già về lại cố hương là điều vui cuối đời. Mong rằng ông Võ Phiến hiểu cho như thế, để đừng nghe người ngoài mà phiền lòng con cái…

  • Viet nam air
  • free hit counter script