Dọc đường văn học
Sắp xếp theo

Trường hợp Võ Phiến (Trích đăng)

Hình ảnh của Trường hợp Võ Phiến (Trích đăng)

L.T.S: Võ Phiến là một nhà văn chống Cộng nổi danh ở Sài Gòn trước 1975. Qua Mỹ, ông cũng là nhà văn “đàn anh” trong các nhà văn hải ngoại. Nghe nói, lúc mới qua, ông buồn lắm: “Thôi con còn nói chi con/ Sống nhờ đất khách, thác chôn quê người”. Nhưng rồi trào lưu chống đối ở bên đó lại giục ông cầm bút viết tiếp. Nay thì đã gần chín mươi rồi, bắt đầu lẩn thẩn khi nhớ khi quên theo quy luật tuổi tác.

Con trai ông, nhà văn Thu Tứ Đoàn Thế Phúc, một kỹ sư hàng không, viết bài này, giới chống Cộng phản ứng quyết liệt, cho là “con đấu tố cha”. Như Lê Tất Điều (dưới bút danh Kiều Phong) dọa nếu ông bà Võ Phiến không từ Thu Tứ thì ông ta sẽ tuyệt giao! Cũng chẳng có chi lạ. Chúng ta bình tâm đọc bài này, thì lại thấy một thái độ rất văn hóa, rất trí thức, một nhận thức rất sâu sắc và trách nhiệm về văn chương và tình hình đất nước. Ông Thu Tứ không nói vu vơ, ông nghiên cứu tình hình đất nước, về nước mấy lần để khảo sát, rồi mới viết. Cũng không có “Việt Cộng” nào tuyên truyền, thúc đẩy ông. Tự lương tâm ông thấy như thế nào thì viết ra như thế ấy!

Chủ đề “Cha và con” đã có trong nhiều tiểu thuyết thế giới, như Cha và con của Ivan Turgenev (Nga). Ở đây là vấn đề nhận thức lớn và sâu, liên quan tới cả một thời đại, một thế kỷ. Ông Võ Phiến, theo Thu Tứ, là một người đàng hoàng, tuy quan điểm chính trị là chống đối chế độ, nhưng là một trí thức, ông hẳn cũng không phiền lòng gì con trai. Bởi lẽ, quan điểm khác nhau là một sự thường. Xưa có câu “đương nhân bất nhượng ư sư” (“đứng trước điều nhân thì không nhường thầy”, mà xếp theo thứ tự “quân sư phụ” thì thầy còn đứng trước cả cha!). Trung hiếu nhiều khi không thể lưỡng toàn! Trung với Tổ quốc là hiếu vậy. Huống chi, như Thu Tứ kể, có lần Võ Phiến cũng đã nhắc và khâm phục Hồ Chí Minh, khâm phục dân tộc ta hai lần đánh thắng Pháp và Mỹ. Đó là một sự thật hiển nhiên, dù chống đối bậc nào, có lương tâm lương tri khắc thấy.

Phương chi, ngày nay Tổ quốc đang rộng mở cánh cửa, gác lại quá khứ, hướng đến tương lai.

Chuyện ngày hôm qua đã qua, nay phải bỏ qua để xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Chỉ có những kẻ chống đối hiện hành, chống đối nguy hiểm thì mới phải có thái độ, chứ còn ông Võ Phiến vốn là một nhà văn có tài, do hoàn cảnh lịch sử đẩy đưa mà chống kháng chiến, chống Cộng. Ngay đến như những người chống cộng cực đoan như NCK, PD, mà Tổ quốc còn bỏ qua, tuổi già về lại cố hương là điều vui cuối đời. Mong rằng ông Võ Phiến hiểu cho như thế, để đừng nghe người ngoài mà phiền lòng con cái…

Thêm một tư liệu về Tú Xương

Hình ảnh của Thêm một tư liệu về Tú Xương

Vừa qua, tôi có đọc Tú Xương toàn tập của tác giả Đoàn Hồng Nguyên do Trung tâm Nghiên cứu Quốc học xuất bản. Tôi đã đọc kỹ, quả là một công trình “tử công phu”. Ai đã đọc các công trình trước đây viết về Tú Xương chắc cũng phải đồng thuận với nhận định của GS Mai Quốc Liên: “có lẽ công phu nhất từ trước đến nay” .

Những lần được gặp Bác Hồ

Hình ảnh của Những lần được gặp Bác Hồ

Tư Hoành - Nguyễn Văn Hoành là một hiện tượng chỉ sản sinh ra trong cuộc kháng chiến của chúng ta. Xuất thân trong một gia đình nghèo khó, Cách mạng tháng Tám bùng nổ, ông đi vào kháng chiến và cách mạng, làm chiến sĩ bộ đội ở Bến Tre. Chiến đấu gan dạ, dũng cảm nhưng trong một lần thất thế, ông bị giặc Pháp bắt. Sau khi tra tấn đánh đập 4, 5 ngày, chúng đem ông ra xử bắn ở chợ Sóc Sải, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre để thị uy. Ông tương kế tựu kế đòi mở bịt mắt trước khi bắn và thừa sơ hở của địch ông vùng chạy thoát vào đám đông đang họp chợ. Chiến công đó của người chiến sĩ cách mạng đã làm mọi người nức lòng và đặc biệt được người vợ mới cưới của ông - một cô gái mà ông yêu, lấy ông theo sự sắp đặt của cha mẹ nhưng chưa thuận lòng với ông - đã thay đổi ý định. Vì trước đó cô ta đã viết một bức thư khuyên ông rút lui nhưng “cũng may” là ông không biết chữ lại không dám nhờ ai đọc giùm nên cứ coi như không có chuyện gì xảy ra. Thế rồi, trước bản lĩnh và thái độ của ông đối với kẻ địch, người vợ đã bắt đầu yêu ông và chấp nhận ông làm chồng. Cũng nhờ chiến đấu gan dạ, dũng cảm, ông được chọn làm cận vệ cho đồng chí Trần Văn Trà lên đường ra Việt Bắc gặp Bác Hồ báo cáo tình hình Nam Bộ (năm 1948). Rồi sau đó, với sự đề cử của đồng chí Trần Văn Trà, ông trở thành người cận vệ trung thành và tận tụy của đồng chí Lê Duẩn - Bí thư Xứ ủy Nam Bộ, rồi lại một lần nữa lên đường bảo vệ đồng chí Lê Duẩn ra Việt Bắc gặp Bác Hồ lần thứ hai (năm 1952). Sau này, ông trở thành Cục phó Cục Quản trị của Văn phòng Trung ương Đảng, và vợ ông trở thành người chăm lo bữa ăn với những món Nam Bộ mà Tổng Bí thư thích.

Điểm đặc biệt là, từ một người mù chữ, do tự học và tích lũy kinh nghiệm, tích lũy vốn sống, kiến thức ông trở thành một người viết hồi ký về bản thân, về đồng chí Lê Duẩn, về Bác Hồ và về cách mạng. Những tác phẩm của ông: Trưởng thành theo cách mạng, Những gương sáng đời tôi, Anh Ba Lê Duẩn trong trái tim tôi, Những lần được gặp Bác Hồ giản dị, chân thật, đậm đà và có rất nhiều tình tiết đáng quý. Ông cũng thường viết báo, viết bài tham gia vào những cuộc hội thảo quan trọng về các đồng chí lãnh đạo Đảng mà ông có dịp tiếp xúc, quen biết. Cống hiến này của ông có một ý nghĩa quan trọng không kém những chiến công trước đó.

Tư Hoành là một người ít nói, thiệt thà nhưng rất giàu tình cảm. Ông đã đến với Hồn Việt, đã đến với chúng tôi như một người thân thiết, ruột rà. Nay ông về cõi vĩnh hằng, để gặp lại Tổng Bí thư Lê Duẩn và Bác Hồ. Chúng tôi tiếc thương một huyền thoại của cuộc cách mạng với những tình cảm chân thành.

Xin giới thiệu dưới đây vài đoạn hồi ký của ông (và xin xem lại đoạn hồi ký Chuyện cổ tích về Tư Hoành đăng trên Hồn Việt số 12, tháng 6-2008).

M.Q.L

Dư An bây giờ ở đâu?

Hình ảnh của Dư An bây giờ ở đâu?

LTS: Khi nói về bài thơ của Nguyễn Xuân Thâm tặng Dư An: “…Bà con mình sống bên tê tuyến/ Lửa đốt trong lòng đã chín năm”, chúng tôi đã đặt một “câu hỏi tu từ” như thế(*). Chẳng ngờ, cô văn công Dư An đi chiến trường và đã hy sinh. Đoạn văn dưới đây của nhà thơ Vân Long, một người bạn của Nguyễn Xuân Thâm, cho chúng ta biết điều đó.

Cách hiểu khác về hai câu thơ "Văn như Siêu, Quát vô Tiền Hán - Thi đáo Tùng, Tuy thất Thịnh Đường"

Hình ảnh của Cách hiểu khác về hai câu thơ "Văn như Siêu, Quát vô Tiền Hán - Thi đáo Tùng, Tuy thất Thịnh Đường"

Lâu nay hai câu thơ trên vẫn được cho là của vua Tự Đức, hoặc của dân gian khen ngợi (thậm chí còn có ý kiến cho là ngầm ý chê bai) tài thơ văn của bốn danh gia là Nguyễn Văn Siêu, Cao Bá Quát, Nguyễn Miên Trinh, Nguyễn Miên Thẩm. Tôi thấy có một cách hiểu khác và cách hiểu này liên quan đến cuộc vận động cải cách văn phong diễn tiến dưới đời Minh, Thanh (Trung Quốc).

  • Viet nam air
  • free hit counter script