Những ấn tượng đẹp về một con người

Cách đây 5 năm, ông Phạm Dân đã cho ra đời một tập hồi ký – nhan đề Một vạn ngày đêm, do nhà Xuất bản Thông Tấn ấn hành – ghi lại quá trình chiến đấu của ông suốt 30 năm chống Pháp, chống Mỹ ở các chiến trường Nam Bộ.

Sinh năm 1920 ở đất Hoa Lư – Ninh Bình, từ một gia đình nghèo, chỉ được học đến lớp nhất, ông Phạm Dân tham gia giành chính quyền ở Ninh Bình vào tháng 8/1945, rồi gia nhập Vệ Quốc Đoàn và 1946 được kết nạp Đảng Cộng sản Việt Nam. Năm 1948, ông là phái viên trong đoàn cán bộ Trung ương Đảng vào Nam Bộ tham gia hai cuộc kháng chiến.

Ông từng là Trưởng phòng Hoa vận Nam Bộ, Tổng Thư ký Hội Việt – Hoa Hữu nghị, Trưởng ban Tuyên huấn khu ủy Sài Gòn – Chợ Lớn, Trưởng ban Đấu tranh Chính trị của Trung ương Cục Miền Nam… Từ năm 1977 ông là Phó Tổng Giám đốc của Thông tấn xã Việt Nam cho đến ngày nghỉ hưu – năm 1987.

Điều đáng trân trọng ở ông Phạm Dân ngoài sự gắn bó thủy chung với sự nghiệp Cách mạng, còn là một tấm gương sáng về tự học hỏi, tự rèn luyện suốt đời để không ngừng nâng cao kiến thức giúp ông thực hiện được những công tác chuyên biệt của cách mạng và gắn bó với sự nghiệp báo chí qua nhiều giai đoạn biến chuyển của đất nước.

Nhà báo Phạm Dân

Ngoài các sách kinh điển của Cách mạng mà ông tranh thủ tìm đọc từ những ngày đầu của chế độ mới, ông sớm nhận thấy cần phải học thêm ngoại ngữ và trước tiên ông học tiếng Trung Quốc theo phương pháp “học bằng chữ nhanh” của quân đội nước này. Chỉ sau vài năm, không những chỉ nói thạo tiếng Hoa ông còn dịch một cuốn truyện Trung Quốc dài 500 trang là cuốn Âu Dương Hải chi ca. Sau đó, ông học thêm tiếng Pháp và dịch từ Pháp văn hai tác phẩm nổi tiếng của Liên Xô là Một người chân chính của Boris Polevoi và Tấm kiếng giết người của kỹ nữ Garin mà tác giả là Alexei Tolstoi.

Gần suốt cuộc đời, ông Phạm Dân gắn bó với sự nghiệp báo chí, và khi về hưu, với vị trí Chủ tịch Câu lạc bộ Nhà báo cao tuổi ở Thành phố Hồ Chí Minh, ông đã liên tục cho ấn hành các tập Một thời làm báo gồm các hồi ký của các nhà báo lão thành.

Khi vào Nam Bộ công tác, ông Phạm Dân kết hôn với bà Lê Đoan, quê ở Mỏ Cày – Bến Tre, Tổng biên tập báo Phụ Nữ Cứu Quốc Nam Bộ. Ông bà sinh được hai người con. Đế ngày ký hiệp định Genève – 1954, bà được đưa con ra miền Bắc để nuôi dạy và tiếp tục công tác. Sau hơn 10 năm xa chồng, vào năm 1966 bà có dịp vào Nam để thăm viếng ông và trong một chuyến công tác ở Cái Bè, bà bị bom Mỹ giết chết.

Bà là nhà báo nữ đầu tiên đi trong đoàn nhà báo Việt Nam thăm Liên Xô (1960) và là nhà báo nữ đầu tiên hy sinh trên chiến trường Nam Bộ thời chống Mỹ. Mãi về sau này, ông Phạm Dân mới lập gia đình với bà Lê Thị Thanh, một người đồng chí, một người bạn đời rất mực thủy chung, giúp ông trong nhiều công tác cũng như chăm lo nuôi dạy con cái trưởng thành.

Ra đi ngày 14/7/2011 ở tuổi 92, nhà báo Phạm Dân đã lưu lại nhiều ấn tượng sâu sắc về một con người cách mạng kiên trung, luôn tự phấn đấu vươn lên bằng sự học hỏi không ngừng. Vì vậy, ở tuổi 90, ông vẫn còn khá khỏe mạnh, tỉnh táo, vẫn đi xe đạp, bơi lội hằng ngày. Ông nói: “Tôi rất cảm ơn về các chính sách Trung ương đã đãi ngộ tôi, song tôi vẫn luôn khỏe mạnh, không bệnh tật gì là nhờ ở mỗi một thứ, đó là kiến thức”.