PHIÊU BẠT hay PHIÊU BẠC?

Hỏi: Tôi thường nghe thấy có người nói PHIÊU BẠC nhưng cũng lại nghe thấy có người nói PHIÊU BẠT. Xin cho biết chữ nào đúng hơn?

(Nguyễn Đức Tính - TP. Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai)

Học giả Nguyễn Quảng Tuân trả lời: Phiêu bạc 飃 泊 là từ Hán Việt. Chữ phiêu viết với bộ 風 (phong) có nghĩa là thổi như trong Kinh Thi có nói 風 其 飃 汝 (phong kỳ phiêu nhữ: Gió thổi mây bay); chữ bạc viết với bộ 氵(thủy) có nghĩa là ghé vào bến, đỗ thuyền vào bờ nghỉ ở bất cứ nơi đâu, tùy ý muốn. Theo nghĩa của từng chữ ấy, thì phiêu bạc có nghĩa là đi lang thang, nay đây mai đó, thường bằng thuyền, không định ở hẳn chỗ nào, tiện đâu thì ghé bến ở đó. Chữ bạc 泊 gợi được hình ảnh ấy qua những bến đỗ thuyền.

Nếu nói là phiêu bạt thì không đúng hẳn nhưng vì chữ bạt 跋, viết có bộ túc 足 ý cũng nói đến sự đi lại luôn luôn nên người ta dễ lầm lẫn giữa hai chữ ấy là vậy.