Văn hóa

TÊN NƯỚC SAU BẮC THUỘC

* THU TỨ *

Hỏi: Từ ngày Ngô Quyền đuổi quân Nam Hán đến nay, đất nước này đã mang một số tên gọi khác nhau. Có tên do ta tự xưng, có tên nước khác gọi ta…

Đáp: Hãy bắt đầu với những tên tự xưng. Ngô Quyền chưa đặt quốc hiệu. Năm 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi, đặt quốc hiệu là Đại Cồ Việt. Đặc điểm hay được nhắc của tên này là chữ “Cồ”, nhưng tôi thấy chữ “Việt” mới thực là đáng chú ý. Ngay trước Bắc thuộc, quốc hiệu nước ta gồm tên của hai nhóm Việt tộc chính là Âu và Lạc, hẳn bởi khi ấy anh em còn phân biệt rõ. Đến đời Đinh, lại hẳn do hai nhóm đã hoàn toàn nhập làm một nên nước được gọi bằng cái tên chung của chủng tộc. Có thể thấy cả một quá trình cộng cư hết sức tốt đẹp qua hai quốc hiệu trước, sau!

HV161 - Nhớ nhà văn VŨ HẠNH - Một nỗi niềm đau đáu không nguôi

Được sự hướng dẫn của Minh Thuận, con gái nhà văn Vũ Hạnh, chúng tôi đã đến và thắp nhang trên mộ ông(*). Nén nhang tạ lỗi cùng ông vì đã không thể đến vĩnh biệt ông trong ngày ông ra đi… Đó là ngày 15-8-2021, ngày đỉnh điểm của dịch COVID-19 ở TP.Hồ Chí Minh, thành phố đã buồn lặng lẽ tiễn ông đi… Và biết bao dòng nước mắt của bạn bè đồng chí chỉ biết hướng vọng về linh cữu ông trên con đường vắng lặng xuôi về Nghĩa trang Củ Chi…

HV161 - Văn hóa Việt, những điều trăn trở

LTS: Đây là bài phát biểu của nhà văn Vũ Hạnh tại cuộc Hội thảo khoa học “Văn học nghệ thuật Việt Nam - 45 năm thống nhất đất nước” do Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức tháng 6-2020. Là nỗi băn khoăn ray rứt của một con người đầy tâm huyết với văn hóa dân tộc - trận địa mà ông đã chiến đấu bảo vệ 60 năm qua từ những năm còn hoạt động ở chế độ cũ, bị tù dày tra tấn... Ở tuổi 95 ông vẫn kiên định với lý tưởng mà ông đã theo đuổi suốt cuộc đời.

HV161 - Bài thơ khắc vào vách đá núi Bài Thơ năm 1910 và tác giả NGUYỄN CẨN


Tuần phủ Quảng Yên Hiệp biện Đại học sĩ Nguyễn Cẩn

HV161 - Việc làng

Quanh Bạch Hạc, thuộc Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hà Tây có rất nhiều làng cổ. Những làng cổ ra đời từ thế hệ thứ nhất trong tiến trình phát triển làng Việt. Trong số ấy có nhiều làng hình thành từ sơ sử hoặc văn hóa tiền Hùng Vương phát triển liền mạch đến giờ. Dấu tích các niên đại khảo cổ học ở các làng đó chứng minh điều ấy. Các làng cổ này còn các tên Nôm thuần Việt một âm tiết với điểm tụ cư chưa gọi là làng mà là các chạ, kẻ: Kẻ Quất, Kẻ Me, Kẻ Chẹo, hoặc Chạ Hoa, Chạ Trồi...


Phú Thọ có lịch sử lâu đời, được coi là mảnh đất phát tích của dân tộc Việt Nam

HV161 - Về một bộ phim báng bổ văn hóa dân tộc

Khi một bộ phim Việt mà nội dung chà đạp nhân phẩm người phụ nữ Việt Nam thì không thể lưu lại trong danh mục phim điện ảnh Việt Nam và cũng xem là một tác phẩm bị hỏng như phế phẩm, cần hủy bỏ, dù đạo diễn hay nhà sản xuất chối bỏ quốc tịch của phim, gắn cho nó quốc tịch nước ngoài.

HOÀI HƯƠNG